Polska Strefa Inwestycji (PSI) 2026: zasady, ile można zyskać i co zmienia reforma
Spis treści
- Czym jest Polska Strefa Inwestycji?
- Jak działa zwolnienie z podatku w PSI?
- Kto może skorzystać z PSI?
- Warunki uzyskania decyzji o wsparciu
- Reforma PSI od 2027 r. i koniec SSE – co się zmienia?
- PSI czy dotacja? Porównanie
- Jak uzyskać decyzję o wsparciu? Krok po kroku
- Najczęstsze pytania (FAQ)
- Sprawdź, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do PSI
Czym jest Polska Strefa Inwestycji?
PSI działa od 2018 r. na podstawie ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Zastąpiła model specjalnych stref ekonomicznych, w którym ulga była dostępna tylko na wyznaczonych terenach. W PSI liczy się inwestycja, a nie adres w strefie.
Decyzje o wsparciu wydają zarządzający strefami (np. ARP, spółki zarządzające SSE) w imieniu ministra właściwego do spraw gospodarki. Każdy zarządzający obsługuje przypisane województwa lub powiaty.
Skala programu jest duża. Od września 2018 r. do sierpnia 2026 r. wydano 4189 decyzji o wsparciu. Deklarowana wartość tych inwestycji to ok. 170 mld zł. Firmy zadeklarowały utworzenie prawie 58 tys. nowych miejsc pracy. Według danych MRiT 64% decyzji trafiło do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw.
Definicja: decyzja o wsparciu
Decyzja administracyjna, która uprawnia firmę do zwolnienia z CIT/PIT dochodu z nowej inwestycji. Określa m.in. przedmiot działalności (kody PKWiU), lokalizację, minimalne nakłady, zatrudnienie, termin zakończenia inwestycji i okres obowiązywania.
Definicja: regionalna pomoc inwestycyjna
Pomoc publiczna na nowe inwestycje. Jej maksymalna wysokość (intensywność) zależy od regionu i wielkości firmy. Określa ją mapa pomocy regionalnej.
Jak działa zwolnienie z podatku w PSI?
Ulga w PSI nie jest wypłatą pieniędzy. To prawo do niepłacenia podatku dochodowego od dochodu z działalności objętej decyzją, aż do wyczerpania limitu pomocy.
Limit pomocy = koszty kwalifikowane × maksymalna intensywność pomocy w danym regionie.
Maksymalna intensywność pomocy
Intensywność zależy od lokalizacji inwestycji. Na lata 2025–2027 dla dużych firm wynosi od 15% do 50%. Najniższy poziom, 15%, obowiązuje m.in. w Poznaniu z podregionem poznańskim i we Wrocławiu. Najwyższy, 50%, obowiązuje m.in. w województwach lubelskim, podkarpackim, podlaskim i warmińsko-mazurskim. Jeszcze niższe wartości obowiązują w Warszawie i jej okolicach.
Mniejsze firmy dostają premię:
- średnie przedsiębiorstwo: +10 punktów procentowych,
- małe i mikroprzedsiębiorstwo: +20 punktów procentowych.
Maksymalna intensywność w Polsce wynosi więc 70%. Dotyczy małej firmy w regionie z intensywnością 50%.
Przykład: mała firma produkcyjna w Wielkopolsce
Mała firma z branży obróbki metali buduje halę i kupuje linię produkcyjną. Inwestycja powstaje w Wielkopolsce, poza Poznaniem i powiatem poznańskim. Koszty kwalifikowane netto wynoszą 8 mln zł.
| Pozycja | Wartość |
|---|---|
| Intensywność dla dużej firmy w regionie | 25% |
| Premia dla małej firmy | +20 pp |
| Intensywność dla tej firmy | 45% |
| Limit pomocy | 8 mln zł × 45% = 3,6 mln zł |
| Dochód, który można zwolnić przy CIT 19% | ok. 18,9 mln zł |
Firma nie płaci CIT od dochodu z działalności objętej decyzją, dopóki suma niezapłaconego podatku nie osiągnie 3,6 mln zł. W praktyce limit i koszty dyskontuje się na dzień wydania decyzji, więc dokładna kwota wymaga wyliczenia.
Definicja: koszty kwalifikowane
Wydatki, od których liczy się limit pomocy. W PSI są to nakłady inwestycyjne (grunt, budynki, maszyny i urządzenia, wartości niematerialne i prawne) albo dwuletnie koszty pracy nowo zatrudnionych pracowników.
Kto może skorzystać z PSI?
Z PSI mogą korzystać przedsiębiorcy każdej wielkości, którzy realizują nową inwestycję. Inwestycja musi dotyczyć produkcji albo wybranych nowoczesnych usług dla biznesu, m.in. IT, B+R, księgowości, centrów usług wspólnych i usług inżynierskich.
Nowa inwestycja to m.in.:
- założenie nowego zakładu,
- zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu,
- dywersyfikacja produkcji o nowe produkty,
- zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego,
- nabycie aktywów zakładu, który został zamknięty lub zostałby zamknięty.
Branże wyłączone
PSI nie obejmuje m.in. handlu, budownictwa, gastronomii, wytwarzania i dystrybucji energii ani górnictwa. Wyłączone są też hutnictwo żelaza i stali, produkcja alkoholu i wyrobów tytoniowych oraz gry hazardowe. Od lipca 2025 r. wsparcie może natomiast obejmować produkcję broni i amunicji.
Warunki uzyskania decyzji o wsparciu
1. Kryterium ilościowe – minimalne nakłady
Minimalne koszty kwalifikowane zależą od stopy bezrobocia w powiecie i od wielkości firmy. Im wyższe bezrobocie, tym niższy próg.
| Stopa bezrobocia w powiecie (wobec średniej krajowej) | Duża firma | Średnia (-80%) | Mała (-95%) | Mikro (-98%) |
|---|---|---|---|---|
| do 60% | 100 mln zł | 20 mln zł | 5 mln zł | 2 mln zł |
| 60–100% | 80 mln zł | 16 mln zł | 4 mln zł | 1,6 mln zł |
| 100–130% | 60 mln zł | 12 mln zł | 3 mln zł | 1,2 mln zł |
| 130–160% | 40 mln zł | 8 mln zł | 2 mln zł | 0,8 mln zł |
| 160–200% | 20 mln zł | 4 mln zł | 1 mln zł | 0,4 mln zł |
| 200–250% | 15 mln zł | 3 mln zł | 750 tys. zł | 300 tys. zł |
| powyżej 250% | 10 mln zł | 2 mln zł | 500 tys. zł | 200 tys. zł |
W miastach średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze próg dla dużej firmy wynosi 10 mln zł. Od lipca 2025 r. w powiatach przy granicy z Rosją i Białorusią progi są o połowę niższe. Przy rozbudowie istniejącego zakładu w tych powiatach progi obniżono jeszcze bardziej.
Próg dla konkretnego powiatu warto sprawdzić przed planowaniem budżetu. Zmienia się on razem ze stopą bezrobocia.
2. Kryteria jakościowe – punkty
Inwestycja musi zdobyć określoną liczbę punktów z 10 kryteriów gospodarczych i społecznych. Należą do nich m.in.:
- inwestycja w branży zgodnej z polityką rozwojową kraju,
- eksport,
- działalność B+R,
- wysokopłatne miejsca pracy,
- współpraca ze szkołami i uczelniami,
- opieka nad pracownikami,
- zrównoważony rozwój.
Wymagany próg zależy od intensywności pomocy w regionie:
- 6 pkt – w regionach o intensywności 15–35%,
- 5 pkt – w regionach o intensywności 40%,
- 4 pkt – w regionach o intensywności 50%.
3. Inwestycja nie może być rozpoczęta
Wniosek o decyzję trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac. Rozpoczęciem jest zwykle start robót budowlanych albo pierwsze wiążące zamówienie maszyn lub urządzeń. Podpisanie umowy z dostawcą przed wnioskiem może wykluczyć projekt z PSI.
4. Wkład własny i utrzymanie inwestycji
- Firma musi pokryć co najmniej 25% kosztów kwalifikowanych ze środków własnych lub z finansowania zewnętrznego bez pomocy publicznej.
- Inwestycję trzeba utrzymać od jej zakończenia przez 5 lat w dużej firmie lub przez 3 lata w MŚP.
- Jeśli limit liczono od kosztów pracy, nowe miejsca pracy trzeba utrzymać przez taki sam okres.
Definicja: wkład własny
Część kosztów inwestycji, którą firma finansuje bez pomocy publicznej: ze środków własnych, kredytu komercyjnego lub leasingu.
Na ile lat wydaje się decyzję o wsparciu?
Obecnie decyzja obowiązuje 10, 12 lub 15 lat, zależnie od intensywności pomocy w regionie. Najdłuższy okres przysługuje w regionach o najwyższej intensywności (50%). Zwolnienie kończy się, gdy wygaśnie decyzja albo wyczerpie się limit pomocy, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej.
Reforma PSI od 2027 r. i koniec SSE – co się zmienia?
29 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Projekt trafia teraz do Sejmu. Zmiany mają co do zasady wejść w życie 1 stycznia 2027 r., czyli w dniu, w którym przestaną działać Specjalne Strefy Ekonomiczne.
Najważniejsze zmiany według projektu:
| Obszar | Obecnie | Według projektu |
|---|---|---|
| Okres decyzji | 10, 12 lub 15 lat | od 15 do 20 lat |
| Dochód objęty zwolnieniem | dochód „ściśle związany” z nową inwestycją (tzw. podejście projektowe) | cały dochód z działalności objętej decyzją (ten sam kod PKWiU) w danej lokalizacji |
| Inwestycje kapitałochłonne | często wymagany wzrost zatrudnienia | projekty np. z robotyzacji i automatyzacji bez obowiązku tworzenia miejsc pracy |
| Obsługa wniosków | papierowo, u zarządzającego | Elektroniczna Platforma PSI (ePSI), start planowany na 1 lipca 2028 r. |
| Pewność podatkowa | brak opinii KAS | obowiązkowa opinia Szefa KAS dla dużych projektów (pomoc powyżej 40 mln zł) |
| SSE | działają do 31.12.2026 r. | zarządzający SSE nadal wydają decyzje w ramach PSI |
Co to oznacza dla firm z zezwoleniem strefowym?
Po 31 grudnia 2026 r. zezwolenia na działalność w SSE przestaną dawać prawo do zwolnienia. Firma, która planuje dalsze inwestycje, powinna już teraz sprawdzić, czy kolejny projekt może dostać decyzję o wsparciu w PSI.
Składać wniosek teraz czy czekać na 2027 r.?
Odpowiedź zależy od harmonogramu inwestycji. Nowelizacja jest na etapie projektu, a jej ostateczny kształt może się zmienić w Sejmie. Projekt nie przesądza też jednoznacznie, czy dłuższe okresy obejmą decyzje wydane wcześniej.
- Inwestycja musi ruszyć przed końcem 2026 r. Wniosek trzeba złożyć na obecnych zasadach, przed rozpoczęciem prac.
- Start inwestycji planowany na 2027 r. Warto przygotować dokumenty już teraz i porównać oba scenariusze.
- Inwestycja kapitałochłonna bez nowych etatów (np. robotyzacja). Nowe zasady mogą być korzystniejsze.
PSI czy dotacja? Porównanie
PSI bywa nazywana alternatywą dla dotacji. W praktyce to różne narzędzia, które często warto łączyć.
| Polska Strefa Inwestycji | Dotacja inwestycyjna (np. FENG, KPO, programy regionalne) | |
|---|---|---|
| Forma wsparcia | zwolnienie z CIT/PIT | zwrot części wydatków (gotówka) |
| Kiedy firma odczuwa korzyść | gdy osiąga dochód z działalności objętej decyzją | po rozliczeniu wydatków |
| Dostępność | cały rok, bez konkursów | w naborach, często konkursowych |
| Konkurencja o środki | brak rankingu, trzeba spełnić kryteria | ranking wniosków, ograniczony budżet |
| Główne ryzyko | brak dochodu oznacza brak korzyści; utrata decyzji przy niedotrzymaniu warunków | odrzucenie wniosku; zwrot dotacji przy nieprawidłowościach |
| Dla kogo najlepsza | firmy rentowne, z przewidywalnym dochodem | firmy w fazie rozwoju, z niższą rentownością lub innowacyjnym projektem |
Najważniejszy wniosek: PSI daje korzyść tylko firmie, która płaci podatek dochodowy. Jeśli inwestycja przez pierwsze lata nie przyniesie dochodu, lepsza może być dotacja lub pożyczka preferencyjna. Mogą też uzupełniać PSI.
Czy można łączyć PSI z dotacją?
Tak, ale z ograniczeniem. Pomoc z różnych źródeł na te same koszty kwalifikowane sumuje się (kumuluje). Łącznie nie może przekroczyć maksymalnej intensywności pomocy w regionie. Dotacja zmniejsza więc limit dostępny w PSI.
Różne koszty można też objąć różnymi instrumentami. Na przykład maszyny mogą być sfinansowane dotacją, a hala objęta decyzją PSI. Taki układ trzeba zaplanować na etapie przygotowania projektu.
Definicja: kumulacja pomocy publicznej
Zasada, według której wsparcie z kilku źródeł na te same wydatki sumuje się i nie może przekroczyć dopuszczalnej intensywności pomocy.
Jak uzyskać decyzję o wsparciu? Krok po kroku
Krok 1. Analiza kwalifikowalności
Sprawdź, czy działalność (kod PKWiU) nie jest wyłączona z PSI. Ustal, jaki próg nakładów obowiązuje w powiecie i ile punktów jakościowych projekt może zdobyć.
Krok 2. Wybór kosztów i wyliczenie limitu
Zdecyduj, czy limit liczysz od nakładów inwestycyjnych, czy od kosztów pracy. Oszacuj, kiedy i w jakiej wysokości pojawi się dochód, który można zwolnić. Porównaj PSI z dotacją i pożyczką.
Krok 3. Wniosek do zarządzającego strefą
Złóż wniosek do zarządzającego właściwego dla lokalizacji inwestycji. Nie podpisuj wcześniej wiążących umów z wykonawcami ani dostawcami. Zarządzający wydaje decyzję zwykle w ciągu miesiąca od złożenia kompletnego wniosku.
Krok 4. Realizacja inwestycji
Zrealizuj inwestycję w terminie z decyzji. Ponieś minimalne nakłady, utwórz zadeklarowane miejsca pracy i spełnij kryteria jakościowe.
Krok 5. Korzystanie ze zwolnienia i utrzymanie warunków
Prowadź ewidencję dochodu objętego zwolnieniem i pilnuj wykorzystania limitu. Utrzymaj inwestycję i zatrudnienie przez wymagany okres. Jeśli firma nie dotrzyma warunków, może stracić decyzję i będzie musiała zapłacić podatek z odsetkami.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy Polska Strefa Inwestycji to to samo co specjalna strefa ekonomiczna?
Nie. PSI zastąpiła system SSE w 2018 r. W SSE ulga była dostępna tylko na wyznaczonych terenach. W PSI decyzję o wsparciu można uzyskać praktycznie w całej Polsce. Strefy formalnie kończą działalność 31 grudnia 2026 r., a ich zarządzający wydają decyzje w ramach PSI.
Ile można zyskać w Polskiej Strefie Inwestycji?
Limit zwolnienia to koszty kwalifikowane pomnożone przez intensywność pomocy w regionie. Dla dużych firm wynosi ona od 15% do 50%. Średnie firmy dostają 10 pp więcej, a małe i mikro 20 pp więcej. Przykład: mała firma inwestuje 8 mln zł w regionie z intensywnością 25%. Może nie płacić CIT do łącznej kwoty 3,6 mln zł.
Czy mała firma może skorzystać z PSI?
Tak. Minimalne nakłady dla MŚP są niższe o 80–98% niż dla dużych firm. Mikroprzedsiębiorstwo w powiecie o wysokim bezrobociu może uzyskać decyzję już przy nakładach od 200 tys. zł. MŚP otrzymały 64% wszystkich decyzji o wsparciu.
Czy można dostać decyzję o wsparciu, jeśli inwestycja już się rozpoczęła?
Nie. Wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac, czyli przed startem budowy lub pierwszym wiążącym zamówieniem maszyn i urządzeń.
Czy PSI można łączyć z dotacją unijną?
Tak, ale pomoc na te same koszty sumuje się. Łącznie nie może przekroczyć maksymalnej intensywności pomocy w regionie, więc dotacja na te same wydatki zmniejsza limit w PSI. Można też finansować różne koszty projektu różnymi instrumentami.
Co się zmieni w PSI od 2027 r.?
Według projektu przyjętego przez rząd 29 września 2026 r. decyzje mają obowiązywać od 15 do 20 lat. Zwolnienie obejmie cały dochód z działalności objętej decyzją w danej lokalizacji. Wnioski będzie się składać przez platformę ePSI. Projekt musi jeszcze uchwalić Sejm.
Sprawdź, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do PSI
Greennovation od 2014 r. pomaga firmom przemysłowym, produkcyjnym i usługowym finansować inwestycje przez PSI, dotacje i pożyczki preferencyjne. Przygotowaliśmy ponad 1300 projektów dla ponad 600 klientów. Pozyskali oni łącznie ponad 1,5 mld zł wsparcia.
Sprawdzimy, czy Twoja inwestycja spełnia kryteria PSI. Wyliczymy limit pomocy i porównamy PSI z dotacją i pożyczką. Pomożemy też tak zaplanować harmonogram, żeby projekt nie stracił kwalifikowalności, także w okresie przejściowym między końcem SSE a reformą PSI.
Umów bezpłatną analizę kwalifikowalności
Źródła: ustawa z 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji; Polska Agencja Inwestycji i Handlu, „Polska Strefa Inwestycji”; Ministerstwo Rozwoju i Technologii, komunikat z 29.09.2026 r. o przyjęciu projektu nowelizacji; mapa pomocy regionalnej na lata 2022–2027 (zmiana od 1.01.2025 r.); rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające warunki PSI (Dz.U. 2025 poz. 833); opracowanie własne Greennovation.