Koniec SSE 31 grudnia 2026: co z ulgą strefową i jak przejść do Polskiej Strefy Inwestycji
Co dokładnie kończy się 31 grudnia 2026 r.?
Kończy się system specjalnych stref ekonomicznych, który działał w Polsce od lat 90. Z końcem 2026 r. zezwolenia na działalność w SSE przestaną być podstawą zwolnienia z podatku dochodowego.
Nie kończy się natomiast wsparcie nowych inwestycji. Od 2018 r. równolegle działa Polska Strefa Inwestycji, w której ulgę dostaje się za konkretną inwestycję, a nie za adres w strefie. Spółki zarządzające strefami nadal będą wydawać decyzje o wsparciu w ramach PSI.
Niewykorzystany limit przepada. Co to oznacza w liczbach?
Limit pomocy w zezwoleniu to maksymalna kwota podatku, której firma nie musi zapłacić. To nie są pieniądze na koncie. Jeśli firma nie wykorzysta limitu do końca 2026 r., reszta po prostu przestaje istnieć: nie da się jej przenieść ani odzyskać w gotówce.
Przykład: zakład produkcyjny ma w zezwoleniu limit pomocy 12 mln zł. Do końca 2025 r. wykorzystał 7 mln zł. W 2026 r. osiągnie dochód strefowy 10 mln zł, czyli wykorzysta kolejne 1,9 mln zł limitu (19% CIT). Pozostałe 3,1 mln zł przepadnie 1 stycznia 2027 r.
Od 2027 r. ten sam dochód będzie co do zasady opodatkowany na ogólnych zasadach. Przy 10 mln zł dochodu rocznie to ok. 1,9 mln zł CIT, którego firma dotąd nie płaciła. Tę zmianę trzeba uwzględnić w budżecie i planie płynności na 2027 r.
Przykład poglądowy, bez dyskontowania limitu i dochodu. Rzeczywiste wyliczenie zależy od warunków zezwolenia.
Obowiązki nie wygasają razem ze strefą
Wygaśnięcie zezwolenia nie zamyka sprawy. Organy podatkowe mogą sprawdzać prawidłowość zwolnienia za wcześniejsze lata, a nieprawidłowości oznaczają zaległy podatek z odsetkami.
Przed końcem roku warto uporządkować:
- ewidencję przychodów, kosztów i dochodu z działalności strefowej oraz wyliczenie wykorzystanego limitu,
- alokację kosztów wspólnych między działalność zwolnioną i opodatkowaną,
- dokumentację nakładów i kosztów kwalifikowanych, kalkulację pomocy oraz potwierdzenie spełnienia warunków zezwolenia,
- rozliczenia wewnątrzgrupowe i dokumentację cen transferowych, jeśli firma działa w grupie.
Szczególnej uwagi wymagają firmy, których rok podatkowy nie pokrywa się z kalendarzowym. Wynik za okres do 31 grudnia 2026 r. i za okres od 1 stycznia 2027 r. trzeba będzie ustalić osobno.
Warto też sprawdzić, czy z zezwolenia i przepisów o pomocy publicznej nie wynikają obowiązki, które trwają dłużej, np. utrzymanie inwestycji lub zatrudnienia przez określony czas po jej zakończeniu.
Czy zezwolenie można zamienić na decyzję PSI?
Nie. Decyzja o wsparciu w PSI to odrębny instrument, a nie przedłużenie zezwolenia strefowego. Wymaga nowej inwestycji, która spełni kryteria PSI.
Nowa inwestycja to m.in.:
- założenie nowego zakładu,
- zwiększenie zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu,
- dywersyfikacja produkcji o nowe produkty,
- zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego, np. robotyzacja linii.
Dla firm ze strefy to dobra wiadomość, bo większość z nich i tak planuje rozbudowę, modernizację albo automatyzację. Każdy taki projekt może stać się podstawą nowej decyzji, pod warunkiem że wniosek zostanie złożony przed rozpoczęciem prac.
Reforma PSI od 2027 r.: co się zmienia dla firm ze strefy?
29 września 2026 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Projekt jest teraz w Sejmie. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r., czyli w dniu, w którym przestaną działać strefy.
| Obszar | Obecne zasady PSI | Według projektu (decyzje wydane po 31.12.2026) |
|---|---|---|
| Okres decyzji | 10, 12 lub 15 lat | od 15 do 20 lat |
| Dochód objęty zwolnieniem | dochód z nowej inwestycji | także dochód z istniejącego majątku z tym samym kodem PKWiU co nowa inwestycja |
| Robotyzacja i automatyzacja | często wymagany wzrost zatrudnienia | bez obowiązku tworzenia nowych miejsc pracy |
| Pewność podatkowa | brak opinii KAS | obowiązkowa opinia Szefa KAS przy pomocy od 40 mln zł |
| Obsługa wniosków | u zarządzającego, papierowo | platforma ePSI (start planowany na 1 lipca 2028 r.) |
Dla dotychczasowych inwestorów strefowych szczególnie ważne są dwie zmiany:
- Reinwestycje. Jeśli firma rozbuduje zakład w tej samej działalności (ten sam kod PKWiU), zwolnienie będzie mogło objąć także dochód z istniejącego majątku.
- Robotyzacja bez nowych etatów. Ta zmiana otwiera PSI dla inwestycji kapitałochłonnych.
Decyzje wydane przed wejściem nowelizacji w życie zachowają moc na dotychczasowych zasadach i przez pierwotny okres. Nowe zasady nie będą działać wstecz.
Wniosek przed końcem roku czy po 1 stycznia 2027 r.?
To najważniejsza decyzja tego kwartału. Odpowiedź zależy od harmonogramu i charakteru inwestycji.
Scenariusz 1. Inwestycja musi ruszyć jeszcze w 2026 r.
Jeśli zamówienie maszyn lub start budowy nie mogą czekać, wniosek trzeba złożyć teraz, na obecnych zasadach, przed jakimkolwiek wiążącym zamówieniem. Decyzja będzie obowiązywać 10–15 lat.
Scenariusz 2. Rozbudowa istniejącego zakładu w tej samej działalności
Tu nowe zasady mogą być wyraźnie korzystniejsze, bo zwolnienie obejmie też dochód z istniejącego majątku. Jeśli inwestycja może poczekać do 2027 r., warto przygotować dokumentację już teraz i złożyć wniosek po wejściu nowelizacji w życie.
Scenariusz 3. Robotyzacja lub automatyzacja bez nowych etatów
Według projektu takie inwestycje nie będą musiały tworzyć miejsc pracy. Dla zakładu, który chce zwiększyć wydajność bez zatrudniania, 2027 r. może być lepszym momentem na wniosek.
Uwaga: nowelizacja jest wciąż projektem i jej kształt może się zmienić w Sejmie. Czekanie ma sens tylko wtedy, gdy pozwala na to harmonogram inwestycji. W każdym scenariuszu obowiązuje ta sama zasada: nie rozpoczynaj inwestycji przed złożeniem wniosku.
Co zrobić w ciągu najbliższych 11 tygodni? Checklista
- Policz pozostały limit pomocy w zezwoleniu i oszacuj, ile wykorzystasz do końca 2026 r.
- Sprawdź ewidencję i alokację kosztów, żeby dochód strefowy za 2026 r. był ustalony prawidłowo i dało się go obronić przy kontroli.
- Zaplanuj płynność na 2027 r., uwzględniając CIT od dotychczasowego dochodu strefowego.
- Zrób listę planowanych inwestycji na lata 2027–2028: rozbudowy, modernizacje, robotyzacja.
- Dla każdej inwestycji wybierz moment złożenia wniosku według trzech scenariuszy powyżej.
- Wstrzymaj wiążące zamówienia do czasu złożenia wniosku o decyzję o wsparciu.
PSI można połączyć z dotacją lub pożyczką
Decyzja o wsparciu nie wyklucza innych form finansowania. Pomoc z różnych źródeł na te same koszty sumuje się (kumuluje) i nie może przekroczyć maksymalnej intensywności pomocy w regionie. Różne części projektu można jednak finansować różnymi instrumentami.
Przykład: zakład planuje nową halę i zrobotyzowaną linię. Halę obejmuje decyzją PSI, a linię finansuje [pożyczką na cyfrową i zieloną transformację] oprocentowaną na 0,5% w skali roku. Firma produkująca wyroby dual-use może też rozważyć [Kredyt dual-use BGK] z premią do 70% kosztów. Taki układ trzeba zaplanować przed złożeniem pierwszego wniosku, bo kolejność i podział kosztów mają znaczenie.
Definicja: kumulacja pomocy publicznej
Zasada, według której wsparcie z kilku źródeł na te same wydatki sumuje się i nie może przekroczyć dopuszczalnej intensywności pomocy w danym regionie.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Co się stanie z zezwoleniem strefowym po 31 grudnia 2026 r.?
Zezwolenie przestanie być podstawą zwolnienia z podatku dochodowego. Od 1 stycznia 2027 r. dochód z dotychczasowej działalności strefowej będzie co do zasady opodatkowany na ogólnych zasadach, chyba że firma uzyska decyzję o wsparciu w PSI na nową inwestycję.
Czy niewykorzystany limit pomocy w SSE przechodzi na 2027 r.?
Nie. Niewykorzystana część limitu przepada z końcem 2026 r. Nie można jej przenieść na decyzję PSI ani odzyskać w gotówce.
Czy zezwolenie strefowe można zamienić na decyzję o wsparciu PSI?
Nie. Decyzja o wsparciu to odrębny instrument, który wymaga nowej inwestycji, np. rozbudowy zakładu, nowej linii lub robotyzacji. Wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac.
Czy lepiej złożyć wniosek o decyzję PSI w 2026 czy w 2027 r.?
To zależy od inwestycji. Jeśli prace muszą ruszyć w 2026 r., wniosek trzeba złożyć teraz. Przy rozbudowie zakładu w tej samej działalności i przy robotyzacji bez nowych etatów nowe zasady od 2027 r. mogą być korzystniejsze, pod warunkiem że Sejm uchwali nowelizację w obecnym kształcie.
Czy po końcu SSE urząd skarbowy może skontrolować zwolnienie za poprzednie lata?
Tak. Organy podatkowe mogą weryfikować prawidłowość korzystania ze zwolnienia za wcześniejsze lata. Dlatego dokumentację zezwolenia, nakładów, wyliczenia limitu i alokacji kosztów trzeba przechowywać także po 2026 r.
Zaplanuj przejście ze strefy do PSI
Dla wielu firm koniec SSE to ostatni moment, żeby uporządkować stare zezwolenie i dobrze zaplanować kolejną inwestycję. Pomożemy policzyć, co możesz jeszcze wykorzystać w 2026 r., ocenić, czy planowana inwestycja kwalifikuje się do PSI, i wybrać moment złożenia wniosku. Sprawdzimy też, czy decyzję PSI warto połączyć z dotacją lub pożyczką preferencyjną.
Greennovation od 2014 r. pomaga firmom przemysłowym i produkcyjnym finansować inwestycje.
