Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw
Czym jest ten instrument?
To fundusz pożyczkowy finansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), wdrażany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Budżet instrumentu to około 800 mln zł.
PARP nie udziela pożyczek bezpośrednio. Robią to Partnerzy Finansujący — instytucje finansowe, m.in. fundusze pożyczkowe, wybrane przez PARP w postępowaniu przetargowym, po jednym podmiocie lub konsorcjum na województwo. To u nich składa się wniosek i z nimi podpisuje się umowę pożyczki.
Definicja: Partner Finansujący
Instytucja finansowa, która w imieniu programu przyjmuje wnioski o pożyczkę, ocenia zdolność do spłaty, podpisuje umowę i wypłaca środki. Ustala też wymagane zabezpieczenia i szczegółowe zasady oceny.
Definicja: warunkowa dotacja (umorzenie)
Część kapitału pożyczki, której firma nie musi spłacić, jeśli zrealizuje inwestycję zgodnie z umową i spełni warunki premiowane w programie. Dopóki warunek nie jest spełniony, jest to zwykły dług do spłaty.
Najważniejsze warunki w skrócie
| Parametr | Warunek |
|---|---|
| Kwota pożyczki | od 2,5 mln zł do 15 mln zł |
| Oprocentowanie | 0,5% w skali roku |
| Okres spłaty | do 15 lat |
| Karencja w spłacie kapitału | do 24 miesięcy |
| Umorzenie kapitału | do 15% (warunkowa dotacja) |
| Wydatki obrotowe | do 25% kwoty pożyczki, jeśli są związane z inwestycją |
| Dla kogo | przedsiębiorstwa z terenu całej Polski |
| Kto udziela | Partnerzy Finansujący wybrani przez PARP |
| Nabór | planowany od III/IV kwartału 2026 r. do końca 2028 r. |
| Budżet instrumentu | ok. 800 mln zł |
Minimalna kwota 2,5 mln zł to pierwsze kryterium, które warto sprawdzić. Instrument jest przeznaczony dla projektów o istotnej skali nakładów — mniejsze inwestycje trzeba finansować z innych źródeł.
Na co można przeznaczyć pożyczkę?
Program ma dwa komponenty. Można wybrać jeden albo połączyć oba w jednym projekcie — i to zwykle najkorzystniejsza ścieżka, bo pozwala sięgnąć po wyższe umorzenie.
Komponent cyfrowy: Przemysł 4.0
Pożyczka finansuje inwestycje w:
- automatyzację i robotyzację procesów produkcyjnych,
- zakup robotów przemysłowych, zautomatyzowanych centrów wytwórczych i stanowisk pracy,
- wdrożenie systemów ERP, MES i SCADA,
- rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję, IoT, chmurę obliczeniową i analitykę predykcyjną,
- cyfryzację projektowania i przygotowania produkcji — CAD, CAM, CAE, cyfrowe bliźniaki,
- automatyzację gromadzenia i analizy danych produkcyjnych oraz środowiskowych,
- cyfrowe narzędzia wspierające sprzedaż i obsługę klientów, np. platformy B2B/B2C, konfiguratory produktów i e-usługi.
Definicja: MES i SCADA
MES (Manufacturing Execution System) to system zarządzania produkcją w czasie rzeczywistym — zlecenia, wydajność, jakość. SCADA to system nadzoru i sterowania procesem, zbierający dane bezpośrednio z maszyn i sterowników.
Definicja: cyfrowy bliźniak
Wirtualny model maszyny, linii lub produktu, który odwzorowuje ich rzeczywiste zachowanie. Pozwala testować zmiany i optymalizować proces bez zatrzymywania produkcji.
Komponent zielony: gospodarka o obiegu zamkniętym
Pożyczka finansuje inwestycje w:
- modernizację procesów produkcyjnych ograniczającą ilość odpadów i straty materiałowe,
- rozwiązania umożliwiające ponowne wykorzystanie surowców i półproduktów,
- technologie zamykające obieg materiałów, np. odzysk surowców lub ciepła odpadowego,
- zakup maszyn do przetwarzania, recyklingu, regeneracji i odzysku materiałów,
- technologie ograniczające zużycie wody i umożliwiające odzysk wody procesowej,
- ekoprojektowanie produktów i opakowań,
- narzędzia do monitorowania cyklu życia produktów, w tym LCA, PEF i śladu węglowego.
Definicja: gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ)
Model produkcji, w którym materiały krążą w obiegu jak najdłużej: odpad z jednego procesu staje się surowcem dla kolejnego, a produkt projektuje się z myślą o naprawie i odzysku materiału.
Definicja: LCA i PEF
LCA (Life Cycle Assessment) to ocena wpływu produktu na środowisko na każdym etapie życia — od surowca do odpadu. PEF (Product Environmental Footprint) to ujednolicona metodyka Komisji Europejskiej liczenia takiego śladu środowiskowego.
Czego instrument nie finansuje
Ten fundusz nie jest przeznaczony na poprawę efektywności energetycznej i instalacje OZE jako cel samodzielny — takie inwestycje mają własne ścieżki wsparcia. Jeśli fotowoltaika, pompa ciepła czy modernizacja źródła energii są głównym celem projektu, właściwy będzie inny program. Warto to ustalić przed przygotowaniem wniosku, bo to najczęstsze nieporozumienie dotyczące tego instrumentu.
Ile kapitału można umorzyć?
Umorzenie ma charakter warunkowy. Zgodnie z założeniami instrumentu premiowane są trzy sytuacje:
| Warunek | Umorzenie kapitału |
|---|---|
| Inwestycja w średnim mieście tracącym funkcje społeczno-gospodarcze lub w gminie zagrożonej marginalizacją | do 5% |
| Inwestycja obejmująca gospodarkę o obiegu zamkniętym | do 10% |
| Projekt z komponentem cyfryzacyjnym (opcjonalnie) | do 5% |
| Łącznie, przy połączeniu komponentów | maksymalnie 15% |
Dla pożyczki 10 mln zł umorzenie 15% oznacza 1,5 mln zł kapitału, którego firma nie spłaca. Dlatego sposób skonstruowania projektu — czy obejmuje jeden komponent, czy oba — ma bezpośredni wpływ na realny koszt finansowania.
Ostateczne progi i warunki umorzenia określa regulamin Partnera Finansującego oraz umowa pożyczki. Do momentu ich publikacji powyższe wartości należy traktować jako założenia programu.
Pożyczka na transformację a kredyt inwestycyjny i dotacja
| Pożyczka na cyfrową i zieloną transformację | Kredyt inwestycyjny w banku | Dotacja | |
|---|---|---|---|
| Koszt pieniądza | 0,5% w skali roku | zależny od stóp procentowych i marży banku | brak kosztu finansowania |
| Okres spłaty | do 15 lat | zwykle krócej | nie dotyczy |
| Karencja | do 24 miesięcy | nie zawsze dostępna | nie dotyczy |
| Zwrotność | zwrotna, z możliwością umorzenia do 15% | w pełni zwrotna | bezzwrotna, ale z wkładem własnym i rozliczeniem |
| Dostępność | nabór w oknie czasowym, ograniczony budżet | dostępny na bieżąco | konkurs, ocena punktowa, ryzyko odrzucenia |
| Główne ograniczenie | minimum 2,5 mln zł, określony zakres technologii | ocena zdolności kredytowej i zabezpieczenia | wysoka konkurencja, dłuższy proces |
W praktyce pożyczkę o takich parametrach warto rozważać wtedy, gdy inwestycja jest pewna i pilna, a firma nie chce uzależniać jej od wyniku konkursu dotacyjnego. Dla wielu projektów najlepszym rozwiązaniem jest układ mieszany: dotacja na część badawczo-wdrożeniową, pożyczka preferencyjna na zakup maszyn i systemów.
Preferencyjne oprocentowanie oraz umorzenie oznaczają, że firma korzysta z pomocy publicznej. Jej formę i wartość określa umowa z Partnerem Finansującym, a wpływ na inne wnioski o wsparcie warto policzyć zawczasu.
Jak przygotować się do naboru? Krok po kroku
Nabór jeszcze nie wystartował, a przy tej skali projektu przygotowanie zajmuje kilka miesięcy. To dobry moment na pracę nad dokumentacją.
Krok 1. Oszacuj skalę nakładów
Sprawdź, czy planowana inwestycja mieści się w przedziale 2,5–15 mln zł. Jeśli jest mniejsza, rozważ szersze ujęcie projektu albo inny instrument.
Krok 2. Przypisz zakres do komponentów
Rozpisz planowane wydatki na komponent cyfrowy i zielony. Sprawdź, czy da się objąć oba — to ścieżka do wyższego umorzenia.
Krok 3. Zbierz uzasadnienie technologiczne i oferty
Przygotuj oferty dostawców maszyn i systemów, koncepcję wdrożenia oraz opis efektu: co się zmieni w wydajności, zużyciu materiałów, odpadach i danych produkcyjnych.
Krok 4. Policz obsługę zadłużenia
Zbuduj prognozę spłaty przy 0,5% w skali roku i 15-letnim okresie. Zaplanuj, na jak długo potrzebna będzie karencja, oraz sprawdź, jakie zabezpieczenia firma może przedstawić.
Krok 5. Śledź wybór Partnerów Finansujących
PARP wybiera Partnerów w przetargu, po jednym podmiocie lub konsorcjum na województwo. Warunki szczegółowe, w tym zabezpieczenia i lista dokumentów, będą znane po publikacji ich regulaminów.
Krok 6. Zweryfikuj projekt pod kątem wykluczeń
Upewnij się, że celem projektu nie jest sama efektywność energetyczna lub OZE. Jeśli tak — właściwy będzie inny program, a projekt trzeba przeprojektować albo podzielić.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile wynosi oprocentowanie pożyczki na cyfrową i zieloną transformację?
0,5% w skali roku. Okres spłaty sięga 15 lat, a karencja w spłacie kapitału — do 24 miesięcy. Szczegółowe warunki określa umowa z Partnerem Finansującym.
Jaka jest minimalna kwota pożyczki?
2,5 mln zł. Maksymalna kwota to 15 mln zł. Projekty o mniejszych nakładach nie mieszczą się w tym instrumencie i wymagają innego źródła finansowania.
Czy pożyczka może zostać umorzona?
Tak, częściowo i warunkowo. Umorzenie może objąć do 15% kapitału przy połączeniu komponentów: do 10% za gospodarkę o obiegu zamkniętym, do 5% za lokalizację w średnim mieście tracącym funkcje społeczno-gospodarcze lub gminie zagrożonej marginalizacją oraz do 5% za komponent cyfryzacyjny. Warunki potwierdza umowa pożyczki.
Czy z pożyczki mogą skorzystać duże firmy?
Instrument jest adresowany do przedsiębiorstw z terenu całej Polski, w tym firm większych niż MŚP. Ostateczny krąg odbiorców i zasady oceny określą dokumenty naboru oraz regulaminy Partnerów Finansujących.
Czy pożyczka finansuje fotowoltaikę i poprawę efektywności energetycznej?
Nie jako cel samodzielny. Ten fundusz koncentruje się na transformacji cyfrowej i gospodarce o obiegu zamkniętym. Inwestycje w efektywność energetyczną i OZE mają odrębne ścieżki wsparcia.
Kiedy startuje nabór i gdzie składa się wniosek?
Start naboru planowany jest na przełom III i IV kwartału 2026 r., a zakończenie na koniec 2028 r. Wnioski będą przyjmować Partnerzy Finansujący wybrani przez PARP — po jednym podmiocie lub konsorcjum na województwo.
Czy można finansować wydatki obrotowe?
Tak, do 25% kwoty pożyczki, o ile są związane z realizowaną inwestycją.
Sprawdź, czy Twoja inwestycja pasuje do tego instrumentu
Greennovation od 2014 r. pomaga firmom przemysłowym, produkcyjnym i z sektora nowoczesnych usług finansować inwestycje: dotacje, ulgi podatkowe i pożyczki preferencyjne. Przygotowaliśmy ponad 1300 projektów dla ponad 600 klientów, którzy pozyskali łącznie ponad 1,5 mld zł wsparcia.
Sprawdzimy skalę i zakres Twojej inwestycji, ocenimy, czy da się objąć oba komponenty i zwiększyć umorzenie, oraz porównamy ten instrument z dotacjami i innymi pożyczkami preferencyjnymi. Zostaniemy z Tobą na cały cykl projektu — od analizy kwalifikowalności po rozliczenie.
